İTÜ mezunu Aybüke Sude Buzkıran’ın geliştirilmesine katkı sunduğu yapay zekâ destekli sistem, simülasyonlarda Mars keşif araçlarından Dünya’ya veri aktarım oranını yüzde 91 artırdı. Çalışma, Uluslararası Uzay Kongresi’nde sunuldu.
Ordu doğumlu genç mühendis Aybüke Sude Buzkıran, uzay teknolojileri alanındaki çalışmasıyla dikkat çekti. İstanbul Teknik Üniversitesi Matematik Mühendisliği Bölümü mezunu olan Buzkıran, Tumbleweed Mars ekibi bünyesinde Mars keşif araçlarının topladığı bilimsel verilerin Dünya’ya daha verimli aktarılmasını amaçlayan yapay zekâ destekli bir sistem üzerinde çalıştı.
Mars yüzeyinde görev yapan keşif araçları, topladıkları verileri haberleşme uyduları aracılığıyla Dünya’ya iletiyor. Ancak birden fazla aracın aynı anda bağlantı kurmaya çalışması, sınırlı bant genişliği ve iletişim kapasitesi nedeniyle veri aktarımında planlama sorunlarına yol açabiliyor.
YAPAY ZEKÂ VERİ AKTARIMINI PLANLIYOR
Geliştirilen sistem, keşif araçlarının batarya seviyelerini, hafızalarında biriken veri miktarını ve görev önceliklerini değerlendirerek iletişim planını otomatik biçimde oluşturuyor. Böylece hangi aracın ne zaman bağlantı kuracağı ve ne kadar veri aktaracağı belirlenebiliyor.
Çalışmanın simülasyon sonuçlarına göre, geliştirilen yöntem Mars keşif araçlarından Dünya’ya bilimsel veri aktarım oranını yüzde 91 artırdı. Bu sonuç, gerçek Mars görevlerinde aynı oranda artışın kesin olarak gerçekleştiği anlamına gelmiyor; açıklanan oran simülasyon sonuçlarına dayanıyor.
ULUSLARARASI UZAY KONGRESİ’NDE SUNULDU
Aybüke Sude Buzkıran’ın birinci yazarı olduğu çalışma, 5-9 Ekim 2026 tarihlerinde Antalya’da düzenlenen Uluslararası Uzay Kongresi IAC 2026 kapsamında sözlü sunumla paylaşıldı.
Yapay zekâ, veri bilimi ve uzay haberleşmesini bir araya getiren araştırma, Mars keşiflerinde sınırlı iletişim kaynaklarının daha verimli kullanılmasına odaklanıyor. Çalışma, uzay araçlarının topladığı bilimsel bilgilerin önceliklendirilmesi ve Dünya’ya aktarımının daha etkili planlanması açısından önem taşıyor.
Ordulu genç mühendisin uluslararası bir bilimsel platformda sunduğu araştırma, Türkiye’den yetişen mühendislerin uzay teknolojileri alanındaki çalışmalarını da gündeme taşıdı.
