Türkiye’ye yönelik savunma ihracatı kısıtlamalarıyla gündeme gelen Kanada, yıllar sonra Türk savunma sanayisine yöneldi. Ottawa yönetimi, Türk yapımı İHA’larla ilgileniyor.
Kanada’nın Türkiye’ye yönelik savunma politikası son yıllarda önemli bir değişim geçirdi. Daha önce Türk savunma sanayisine yönelik ihracat kısıtlamaları uygulayan Ottawa yönetimi, bu kez Türkiye’den insansız hava aracı tedarik etme seçeneğini değerlendiriyor.
Kanadalı yetkililerin, orta irtifada uzun süre görev yapabilen gözetleme amaçlı insansız hava araçlarıyla ilgilendiği bildirildi. Bu kapsamda Türkiye ile olası tedarik ve savunma iş birliği seçeneklerinin değerlendirildiği aktarıldı.
Kanada’nın ilgisinin özellikle Türkiye’nin geliştirdiği ve farklı ülkelerde kullanılan insansız hava araçlarına yönelik olduğu belirtiliyor. Görüşmelerin henüz erken aşamada olduğu, kesinleşmiş bir satın alma anlaşmasının bulunmadığı ifade ediliyor.
Bu gelişme, iki ülkenin savunma ilişkileri açısından dikkat çekici bir değişime işaret ediyor. Kanada, geçmişte Türkiye’ye yönelik askeri ürün ve teknoloji ihracatında ciddi kısıtlamalar uygulamıştı.
Ottawa yönetimi, 2019 yılında Türkiye’nin Suriye’deki askeri operasyonunun ardından bazı savunma ürünlerinin ihracat izinlerini askıya almış, 2020 yılında ise Türkiye’ye yönelik askeri ürün ihracatında daha kapsamlı kısıtlamalar getirmişti.
Kanada’nın bu kararları özellikle Türk insansız hava araçlarında kullanılan elektro-optik ve kızılötesi kamera sistemleriyle ilgili tartışmaların merkezinde yer almıştı. Kısıtlamaların ardından Türkiye, söz konusu sistemlerde yerli çözümlere ağırlık verdi.
Kanada ise 29 Ocak 2024 itibarıyla Türkiye’ye yönelik askeri ürün ihracatındaki genel ret politikasını kaldırarak başvuruları tek tek değerlendirme sistemine geçti. Böylece iki ülke arasındaki savunma ticaretinin yeniden önünün açılması için önemli bir adım atılmış oldu.
İki ülke arasındaki ilişkilerde son dönemde savunma sanayisinin yanı sıra enerji, ticaret ve ileri teknoloji alanlarında da yeni iş birliği arayışları dikkat çekiyor. Kanada ve Türkiye, 2026 yılında kapsamlı bir serbest ticaret anlaşması için müzakereleri başlatma kararı da aldı.
Kanada’nın Türk İHA’larına yönelik ilgisi, Türkiye’nin savunma sanayisinde dışa bağımlılığı azaltmaya yönelik attığı adımların ardından ortaya çıkması açısından da dikkat çekiyor. Daha önce Türkiye’ye teknoloji ve ürün kısıtlaması uygulayan bir ülkenin bu kez Türk savunma ürünlerini tedarik etmeyi değerlendirmesi, ilişkilerdeki değişimin önemli göstergelerinden biri olarak değerlendiriliyor.
Taraflar arasındaki görüşmelerin ilerleyen dönemde somut bir tedarik anlaşmasına dönüşüp dönüşmeyeceği ise yapılacak teknik ve ticari görüşmelerin ardından netleşecek.
