Türkiye Cumhuriyeti, 29 Ekim 1923’te ilan edilmesinin 103. yıl dönümünü kutluyor. Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün önderliğinde yürütülen Millî Mücadele’nin ardından kurulan Cumhuriyet, Türk milletinin bağımsızlık iradesini ve millî egemenlik anlayışını devlet yönetiminin temeline taşıdı.

Cumhuriyet kararı Çankaya Köşkü’nde şekillendi

Cumhuriyet’in ilanına uzanan süreç, Millî Mücadele yıllarında atılan adımlarla şekillendi. 23 Nisan 1920’de Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin açılması, millet iradesine dayalı yeni devlet düzeninin temel taşlarından biri oldu.

Millî Mücadele’nin başarıya ulaşmasının ardından devletin yönetim biçiminin açıkça belirlenmesi ihtiyacı öne çıktı. Mustafa Kemal Atatürk, 28 Ekim 1923 akşamı Çankaya Köşkü’nde yakın çalışma arkadaşlarıyla yaptığı görüşmede Cumhuriyet’in ertesi gün ilan edileceğini bildirdi.

Bu karar doğrultusunda anayasa değişikliği için hazırlıklar yapıldı ve teklif Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin gündemine taşındı.

Cumhuriyet 29 Ekim 1923’te ilan edildi

29 Ekim 1923’te TBMM’de yapılan görüşmelerin ardından 1921 Anayasası’nda değişiklik öngören teklif kabul edildi. Böylece Türkiye Devleti’nin yönetim biçiminin Cumhuriyet olduğu resmen belirlendi.

Saat 20.30’da gerçekleştirilen oylamada oturuma katılan 158 milletvekilinin tamamı Cumhuriyet’in ilanı yönünde oy kullandı. Tarihî karar, Meclis’te büyük bir coşkuyla karşılandı.

Cumhuriyet’in ilanının ardından yapılan seçimde Gazi Mustafa Kemal Atatürk, Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk Cumhurbaşkanı oldu. İsmet İnönü ise ilk hükümeti kurmakla görevlendirildi.

29 Ekim nasıl millî bayram oldu?

Cumhuriyet’in ilanı, ilk günden itibaren halk tarafından kutlandı. 1924 yılında Cumhuriyet’in ilanının törenlerle kutlanmasına ilişkin düzenlemeler yapıldı. 19 Nisan 1925’te kabul edilen kanunla 29 Ekim, millî bayram olarak belirlendi.

O tarihten bu yana Cumhuriyet Bayramı, Türkiye genelinde törenler, etkinlikler ve çeşitli programlarla kutlanıyor. Bayram, Cumhuriyet’in kuruluşunu hatırlatmanın yanı sıra bağımsızlık mücadelesinde verilen fedakârlıkların ve millî egemenlik anlayışının önemini de simgeliyor.

Cumhuriyet’in 103 yıllık mirası

Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşu, uzun ve zorlu bir bağımsızlık mücadelesinin ardından gerçekleşti. Anadolu’nun işgaline karşı verilen mücadele, milletin ortak iradesiyle yeni bir devletin kurulmasıyla sonuçlandı.

Cumhuriyet’in ilanıyla birlikte Türkiye’nin siyasal ve hukuki yapısında yeni bir dönem başladı. Millî egemenliğin esas alınması, devlet yönetiminin millet iradesine dayandırılması bakımından tarihî bir dönüm noktası oluşturdu.

Cumhuriyet’in 103. yıl dönümünde Gazi Mustafa Kemal Atatürk, silah arkadaşları, Millî Mücadele kahramanları ve vatan uğruna hayatını kaybeden şehitler saygı ve minnetle anılıyor.

Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşundan bugüne uzanan tarihî yolculuk, bağımsızlık ve millî egemenlik mücadelesinin gelecek nesillere aktarılması gereken önemli bir miras olduğunu bir kez daha hatırlatıyor.

Türkiye Bülteni — Habersizseniz Haberiniz Olsun