Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan’dan üst düzey yetkililerin İran’ın başkenti Tahran’da gerçekleştirdiği görüşme, İsrail ve Yunanistan basınında geniş yankı buldu. Bölgesel güvenlik ve diplomasi başlıklarının ele alındığı toplantı, Orta Doğu’daki güç dengeleri ve yeni iş birliği ihtimalleri açısından dikkat çekti.

26 Ekim’de düzenlenen dörtlü toplantıya İran ev sahipliği yaptı. Görüşmelerde Türkiye’yi Millî İstihbarat Teşkilatı Başkanı İbrahim Kalın, Suudi Arabistan’ı Savunma Bakanı Prens Halid bin Selman, Pakistan’ı ise Genelkurmay Başkanı Asım Münir temsil etti. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi de toplantıya katıldı.

Gündemde bölgesel güvenlik, İsrail’in bölgedeki faaliyetleri ile Filistin ve Lübnan’daki gelişmeler yer aldı. Görüşmenin, bölgedeki gerilimi düşürme ve diplomatik temasları sürdürme çabalarının bir parçası olduğu belirtildi.

İsrail basını: “Zamanlaması tesadüf olamaz”

Haber7’nin aktardığı değerlendirmelere göre, İsrail basınından Ynet toplantıyı olağan dışı bir diplomatik buluşma olarak ele aldı. Haberde, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan’dan üst düzey yetkililerin İranlı yöneticilerle bir araya gelmesi öne çıkarıldı.

İsrail’in Kanal 12 televizyonu ise görüşmenin bölgedeki gerilimin arttığı bir dönemde yapılmasına dikkat çekti. Kanalın değerlendirmesinde, toplantının zamanlamasının bölgesel gelişmelerden bağımsız düşünülemeyeceği yönünde yorumlara yer verildi.

Bu değerlendirmeler, İsrail basınında toplantının olası güvenlik ve diplomasi sonuçlarına ilişkin ilginin arttığını gösteriyor. Ancak söz konusu yorumlar, toplantının İsrail’e karşı oluşturulmuş yeni bir askerî yapılanmanın parçası olduğunu tek başına kanıtlamıyor.

Yunanistan basınında yeni iş birliği tartışması

Yunanistan basınında da Tahran’daki görüşme, bölgesel güvenlik dengeleri açısından değerlendirildi. Rodopi Press, toplantıyı bölge ülkelerinin birlikte hareket etme iradesi açısından yorumlarken, Libre olası yeni bir bölgesel güvenlik çerçevesinin gündeme gelip gelmediğini tartıştı.

Bu yorumlarda, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması ile İran’la kurulan diplomatik temaslar arasındaki ilişkiye dikkat çekildi. Bununla birlikte, İran’ın söz konusu anlaşmaya katıldığına veya dört ülke arasında yeni bir ortak savunma anlaşması imzalandığına ilişkin bir karar açıklanmadı.

Görüşmelerin devam etmesi konusunda mutabakat

Toplantının ardından yayımlanan açıklamalara göre dört ülke, bölgesel konularda iş birliğini güçlendirmek ve barış ile güvenliğe ilişkin temasları sürdürmek konusunda mutabakata vardı.

Tahran’daki görüşme, Orta Doğu’da güvenlik kaygılarının arttığı ve diplomatik girişimlerin önem kazandığı bir dönemde gerçekleşti. Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan’ın İran’la aynı masa etrafında buluşması, bölgesel sorunların diyalog yoluyla ele alınmasına yönelik temasların sürdüğünü ortaya koydu.

Görüşmelerin uzun vadede nasıl bir diplomatik sonuç doğuracağı ise ülkeler arasındaki sonraki temaslara ve açıklanacak somut kararlara bağlı olacak.

Kaynak: Haber7, Reuters ve TRT Haber’de yayımlanan bilgiler

Türkiye Bülteni — Habersizseniz Haberiniz Olsun