Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın onaylanmasını öngören kanun teklifi, TBMM Dışişleri Komisyonu’nda kabul edildi. Bölgesel güvenlik, ortak savunma ve savunma sanayisi iş birliğini güçlendirmeyi amaçlayan teklifin yasalaşması için TBMM Genel Kurulu süreci gerekiyor.

Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde 27 Ekim 2026’da görüşülen teklif, üç ülke arasında 7 Ağustos 2026’da Mekke’de imzalanan ortak savunma anlaşmasının Türkiye’de onaylanmasına ilişkin yasal adımı oluşturuyor.

TBMM’nin yayımladığı teklif gerekçesinde, anlaşmayla bölge ülkeleri arasında stratejik diyaloğun ve karşılıklı güvene dayalı iş birliğinin geliştirilmesinin, ortak caydırıcılığın güçlendirilmesinin ve bölgesel sorunlara bölge ülkelerinin katkısıyla çözüm aranmasının hedeflendiği belirtiliyor.

Ortak savunma ve güvenlik iş birliği

Mekke Ortak Savunma Anlaşması; Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan’ın bağımsızlıklarını, egemenliklerini ve toprak bütünlüklerini koruma amacıyla savunma ve güvenlik alanlarında iş birliği yapmasını öngörüyor.

Anlaşma kapsamında tarafların, ortak değerlendirmeleri sonucunda güvenliklerini etkilediği belirlenen tehdit ve saldırılara karşı kolektif caydırıcılığı güçlendirmesi hedefleniyor. Silahlı kuvvetler arasında koordinasyonun artırılması, birlikte çalışabilirlik ve savunma sanayisi alanında iş birliğinin geliştirilmesi de anlaşmanın temel başlıkları arasında yer alıyor.

Ancak ortak savunma hükümlerinin uygulanması otomatik bir askerî müdahale anlamına gelmiyor. TBMM’ye sunulan gerekçeye göre, bu konudaki kararların tarafların istişareleri ve mutabakatı doğrultusunda, kendi anayasal yükümlülükleri ile ulusal mevzuatları çerçevesinde alınması öngörülüyor.

Anlaşma herhangi bir ülkeyi hedef alıyor mu?

TBMM’ye sunulan kanun teklifinin gerekçesinde, Mekke Anlaşması’nın savunma odaklı olduğu ve herhangi bir ülkeyi hedef almadığı vurgulanıyor.

Anlaşmanın, bölgesel barış ve istikrara katkıda bulunmayı amaçlayan, uluslararası hukuka saygılı ve belirlenen ilkeleri benimseyen diğer bölge ülkelerinin katılımına açık olduğu da belirtiliyor. Bununla birlikte yeni üyelerin katılımı, anlaşmada öngörülen usul ve onay süreçlerine bağlı bulunuyor.

NATO yükümlülükleri devam edecek

Teklif gerekçesinde, Mekke Anlaşması’nın Türkiye’nin NATO üyeliğinden veya diğer uluslararası anlaşmalarından doğan yükümlülüklerini ortadan kaldırmadığı açıkça ifade ediliyor.

Anlaşmanın, Orta Doğu’da güvenlik ve istikrarın güçlendirilmesine katkı sağlayarak Türkiye’nin mevcut uluslararası güvenlik ilişkilerini tamamlayıcı nitelikte olması hedefleniyor.

Savunma sanayisinde ortak çalışma hedefi

Anlaşmanın bir diğer önemli ayağını savunma sanayisi oluşturuyor. Üç ülke arasında savunma teknolojilerinin geliştirilmesi, üretim kapasitesinin artırılması ve askerî koordinasyonun güçlendirilmesi amaçlanıyor.

Dışişleri Bakanlığının 31 Ağustos 2026 tarihli ortak açıklamasında da üç ülkenin savunma sanayisi iş birliği, ortak teknoloji geliştirme ve üretim alanlarında birlikte çalışma kararlılığı teyit edilmişti.

Sonraki aşama TBMM Genel Kurulu

Dışişleri Komisyonu’nda kabul edilen kanun teklifi, yasama sürecinin tamamlanması için Genel Kurul aşamasından geçmek zorunda. Komisyonun kabulü, anlaşmanın Türkiye’deki onay sürecinin tamamlandığı anlamına gelmiyor.

Teklifin Genel Kurul’da kabul edilmesi ve ardından gerekli yürürlük işlemlerinin tamamlanmasıyla Türkiye’nin anlaşmaya ilişkin iç hukuk sürecinde sonraki aşamaya geçilecek.

Türkiye Bülteni — Habersizseniz Haberiniz Olsun