Nükleer silahların kullanıldığı geniş çaplı bir savaş, yalnızca hedef alınan ülkeleri değil, dünyanın dört bir yanındaki milyarlarca insanı etkileyebilir. Bilim insanlarının araştırmasına göre, nükleer patlamaların ardından atmosfere yayılan kurum ve duman güneş ışığını azaltarak tarımsal üretimi çökme noktasına getirebilir. ABD ile Rusya arasında yaşanabilecek geniş çaplı bir nükleer savaş senaryosunda 5 milyardan fazla insanın açlık nedeniyle hayatını kaybedebileceği hesaplanıyor.

Nükleer savaşın sonuçları çoğu zaman patlamalar, radyasyon ve doğrudan can kayıpları üzerinden değerlendiriliyor. Ancak bilimsel araştırmalar, savaşın ardından ortaya çıkabilecek çevresel ve ekonomik yıkımın çok daha geniş bir coğrafyayı etkileyebileceğine dikkat çekiyor.

Rutgers Üniversitesi araştırmacılarının da yer aldığı ve 15 Ağustos 2022'de Nature Food dergisinde yayımlanan çalışma, nükleer savaşın küresel gıda sistemleri üzerindeki etkilerini ortaya koydu.

Atmosfere yayılan kurum güneş ışığını azaltabilir

Araştırmaya göre, nükleer patlamalar sonrasında şehirlerde ve sanayi bölgelerinde meydana gelebilecek büyük yangınlar atmosfere yoğun miktarda kurum ve duman taşıyabilir.

Bu parçacıkların atmosferde uzun süre kalması, güneş ışığının yeryüzüne ulaşmasını azaltabilir. Bunun sonucunda küresel sıcaklıklar düşebilir, yağış düzenleri değişebilir ve tarımsal üretim ciddi ölçüde gerileyebilir.

Bilim insanlarının üzerinde durduğu bu süreç, nükleer kış olarak adlandırılıyor.

ABD-Rusya senaryosunda 5 milyardan fazla ölüm tahmini

Araştırmada farklı büyüklüklerdeki nükleer savaş senaryoları incelendi. ABD ile Rusya arasında gerçekleşebilecek geniş çaplı bir nükleer çatışma senaryosunda ortaya çıkabilecek gıda krizinin, dünya genelinde 5 milyardan fazla insanın açlık nedeniyle hayatını kaybetmesine yol açabileceği hesaplandı.

Bu rakam, doğrudan patlamalarda ölecek kişilerin sayısını değil, savaşın iklim ve gıda üretimi üzerindeki etkileri sonucunda ortaya çıkabilecek açlık kaynaklı kayıpları ifade ediyor.

Araştırmacılar, tarımsal üretimdeki düşüşün yanı sıra ülkeler arasındaki ticaretin aksamasının da gıda krizini ağırlaştırabileceğine dikkat çekiyor.

Bölgesel savaş bile küresel gıda krizine dönüşebilir

Çalışmada yalnızca büyük güçler arasında yaşanabilecek bir savaş değil, Hindistan ile Pakistan arasındaki bölgesel bir nükleer çatışma senaryosu da değerlendirildi.

Bu senaryoda dahi atmosfere yayılan kurumun küresel iklimi ve tarımsal üretimi etkileyebileceği ortaya konuldu. Böylece nükleer silahların kullanılmasının sonuçlarının yalnızca savaşan ülkelerle sınırlı kalmayabileceği gösterildi.

Ülkeleri sıralamak yerine küresel riske odaklanmak gerekiyor

Nükleer savaşta hangi ülkede kaç kişinin hayatını kaybedeceğine ilişkin kesin bir sıralama yapmak mümkün değil. Sonuçlar kullanılacak silahların sayısına, hedeflere, yangınların büyüklüğüne, atmosferde oluşacak kurum miktarına ve ülkelerin gıda tedarik sistemlerine bağlı olarak değişebilir.

Bu nedenle ülkeleri kesin ölüm sayılarıyla sıralayan listeler, bilimsel araştırmaların ortaya koyduğu senaryolarla karıştırılmamalı.

Araştırmanın temel uyarısı açık: Nükleer savaşın etkileri sınırları aşabilir; gıda, iklim ve ticaret sistemlerinde yaşanacak büyük bozulma, savaşın tarafı olmayan ülkelerde de ağır sonuçlar doğurabilir.

Türkiye Bülteni — Habersizseniz Haberiniz Olsun