Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın onaylanmasını uygun bulan kanun teklifi, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu'nda kabul edildi. Anlaşma, üç ülke arasında savunma, güvenlik ve askerî iş birliğini güçlendirmeyi hedefliyor.

7 Ağustos 2026'da Mekke'de imzalanan anlaşma, Türkiye'nin iç hukukundaki onay sürecinde önemli bir aşamayı geride bıraktı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi ve Başbakanı Muhammed bin Selman ile Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif'in imzaladığı anlaşmaya ilişkin kanun teklifi, TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş'un imzasıyla Meclis Başkanlığına sunulmuştu.

TBMM Genel Kurulu'nda yapılan görüşmelerin ardından teklif kabul edildi. Böylece Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasındaki ortak savunma iş birliğinin Türkiye ayağındaki parlamenter onay süreci tamamlandı.

Bir ülkeye saldırı, tüm tarafları ilgilendirecek

Mekke Anlaşması'nın öne çıkan hükümlerinden biri, taraf ülkelerden herhangi birine başka bir ülke veya ülke grubu tarafından silahlı saldırı ya da askerî saldırganlık gerçekleştirilmesi durumunda, bunun bütün taraflara yönelik bir saldırı olarak değerlendirilmesi.

Anlaşmaya göre taraflar, saldırıya uğrayan ülkeye mevcut imkânları çerçevesinde yardım sağlayacak. Verilecek desteğin kapsamı ve niteliği ise ihtiyaçların değerlendirilmesinin ardından belirlenecek.

Bu mekanizma, otomatik olarak askerî müdahale anlamına gelmiyor. Destek ve iş birliği kararları; taraf ülkelerin anayasal yükümlülükleri, millî mevzuatları ve yetkili makamlarının kararları çerçevesinde, istişare ve mutabakat esasına dayanıyor.

Savunma sanayisi ve istihbarat iş birliği güçlenecek

Anlaşma yalnızca ortak savunma yaklaşımını değil, askerî ve güvenlik alanlarında kapsamlı iş birliğini de içeriyor.

Bu kapsamda taraf ülkeler arasında ortak askerî tatbikatlar, eğitim faaliyetleri ve personel değişimleri yapılması; silahlı kuvvetlerin birlikte çalışabilirlik kapasitesinin geliştirilmesi öngörülüyor.

Savunma sanayisi alanında teknoloji paylaşımı, ortak araştırma-geliştirme çalışmaları ve üretim faaliyetlerinin desteklenmesi de anlaşmanın önemli başlıkları arasında yer alıyor.

Güvenlik ve istihbarat alanında ise tarafların, belirlenen güvenli kanallar üzerinden ve gizlilik esaslarına uyarak bilgi paylaşımını geliştirmesi hedefleniyor.

Anlaşma bölgesel güvenlik ve caydırıcılığı hedefliyor

Anlaşmanın genel gerekçesinde, Orta Doğu'da ve ötesinde bölgesel sahiplenme anlayışının güçlendirilmesi, stratejik diyaloğun geliştirilmesi ve kolektif caydırıcılığa dayalı bir güvenlik yaklaşımının oluşturulması hedefleri öne çıkıyor.

Türkiye'nin değerlendirmesine göre Mekke Anlaşması, üçüncü ülkelere karşı bir saldırı ittifakı veya bloklaşma niteliği taşımıyor. Anlaşmanın temel yaklaşımı, tarafların egemenliğini ve toprak bütünlüğünü korumak, bölgesel güvenlik iş birliğini artırmak ve sorunlara bölge ülkelerinin kendi iradeleriyle çözüm üretmesini desteklemek.

Anlaşma 16 maddeden oluşuyor. Yürürlük süresi bakımından süresiz olarak düzenlenen metinde, tarafların yürürlüğe giriş tarihinden itibaren 10 yıl geçtikten sonra, en az üç ay önceden yazılı bildirimde bulunarak anlaşmadan çekilebilmesine imkân tanınıyor.

TBMM'deki kabul kararıyla birlikte Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasındaki ortak savunma anlaşmasının Türkiye'deki onay sürecinde önemli bir eşik aşılmış oldu.

Türkiye Bülteni — Habersizseniz Haberiniz Olsun