İnternet üzerinden gelen bir mesaj, telefon araması veya cazip bir alışveriş ilanı ciddi maddi kayıplara yol açabilir. Dolandırıcılar, vatandaşların güvenini kazanmak, acele karar vermelerini sağlamak ve kişisel bilgilerini ele geçirmek için farklı yöntemlere başvuruyor. Sahte banka mesajlarından yüksek kazanç vaatlerine kadar uzanan bu tuzakları tanımak, para ve kişisel verileri korumak açısından büyük önem taşıyor.
Adalet Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığının dolandırıcılıktan korunmaya ilişkin uyarıları, özellikle şüpheli bağlantılara karşı dikkatli olunması ve kişisel bilgilerin paylaşılmaması gerektiğine işaret ediyor.
Peki, internet dolandırıcılarının kullandığı beş yöntem neler? Bu tuzaklara düşmemek için hangi önlemler alınmalı?
1. Sahte SMS ve e-postalarla kişisel bilgiler ele geçiriliyor
Dolandırıcılık girişimlerinde sık karşılaşılan yöntemlerden biri, banka, kargo şirketi veya kamu kurumu adına gönderilmiş gibi görünen mesajlar. “Hesabınız bloke edilecek”, “Ödenmemiş borcunuz var”, “Paketiniz teslim edilemedi” veya “İadenizi almak için tıklayın” gibi ifadelerle kullanıcılar bir bağlantıya yönlendirilebiliyor.
Bu bağlantılar, gerçek kurumların internet sitelerini taklit eden sahte sayfalar açabiliyor. Kullanıcıdan şifre, kart bilgisi veya doğrulama kodu istendiğinde bilgiler dolandırıcıların eline geçebiliyor.
Nasıl korunabilirsiniz?
Mesajdaki bağlantıya doğrudan tıklamayın. İşlem yapmak istediğiniz kurumun internet adresini kendiniz yazın veya kurumun resmî uygulamasını açın. Şüpheli bir mesaj üzerinden banka şifresi ya da SMS doğrulama kodu paylaşmayın.
2. Kendilerini polis, savcı veya banka görevlisi olarak tanıtıyorlar
Bir başka yöntemde vatandaşlar telefonla aranarak korkutulmaya veya telaşa sürüklenmeye çalışılıyor. Arayan kişi kendisini polis, savcı, asker ya da banka çalışanı olarak tanıtarak hesabın tehlikede olduğunu, adının bir soruşturmaya karıştığını veya acilen işlem yapılması gerektiğini söyleyebiliyor.
Bu görüşmelerde para transferi yapılması, kart bilgilerinin verilmesi veya telefona belirli uygulamaların yüklenmesi istenebiliyor. Amaç, kişinin düşünmeden hareket etmesini sağlamak.
Nasıl korunabilirsiniz?
Telefon görüşmesi sırasında para göndermeyin ve kişisel bilgilerinizi paylaşmayın. Görüşmeyi sonlandırarak kurumun resmî internet sitesinde bulunan iletişim numarasından kendiniz arama yapın. Adalet Bakanlığının bilgilendirmesine göre kamu görevlileri, telefonla arayarak vatandaşlardan para talep etmez.
3. Ucuz ürün ve sahte alışveriş ilanlarıyla tuzağa düşürüyorlar
Sosyal medya hesaplarında veya sahte internet sitelerinde piyasa fiyatının çok altında telefon, bilgisayar, elektronik eşya, tatil ve araç kiralama ilanları yayımlanabiliyor. İlanın gerçek olduğuna inanan kullanıcıdan kapora ya da ürün bedeli isteniyor.
Ödeme yapıldıktan sonra ürün gönderilmeyebiliyor, iletişim kesilebiliyor veya teslim edilen ürün ilan edilenden farklı çıkabiliyor. Bazı durumlarda gerçek bir işletmenin fotoğrafları ve bilgileri de izinsiz kullanılabiliyor.
Nasıl korunabilirsiniz?
Satıcının kimliğini ve iletişim bilgilerini kontrol edin. İnternet adresinin doğruluğunu inceleyin ve platformun sunduğu güvenli ödeme yöntemlerini tercih edin. Satıcının kişisel hesabına gönderilen para için baskı yapılması veya piyasanın çok altında fiyat verilmesi durumunda temkinli davranın.
4. Yüksek ve garantili kazanç vaatleriyle yatırım tuzağı kuruyorlar
Sosyal medya reklamlarında veya mesajlaşma gruplarında kısa sürede yüksek kazanç, risksiz yatırım ya da özel yatırım fırsatı vaatleri sunulabiliyor. Kendilerini yatırım danışmanı veya finans uzmanı olarak tanıtan kişiler, tanınmış kurumların isimlerini ve logolarını da kullanabiliyor.
İlk aşamada güven oluşturmak için küçük kazançlar gösterilebiliyor. Ardından daha yüksek miktarda para yatırılması istenebiliyor. Para çekmek isteyenlerden ek vergi, komisyon veya dosya ücreti adı altında yeni ödemeler talep edilebiliyor.
Nasıl korunabilirsiniz?
Hiçbir yatırımın yüksek getiriyi risksiz ve kesin biçimde garanti ettiği varsayımıyla hareket etmeyin. Yatırım yapılacak kuruluşun yetkisini ilgili resmî kurumların kayıtlarından kontrol edin. Tanımadığınız kişilerin yönlendirmesiyle para göndermeyin ve cihazınıza uzaktan erişim uygulaması yüklemeyin.
5. Ele geçirilen sosyal medya hesapları üzerinden para istiyorlar
Dolandırıcılar bazen bir kişinin sosyal medya hesabını ele geçirerek arkadaşlarına ve yakınlarına o kişiymiş gibi mesaj gönderiyor. “Acil paraya ihtiyacım var”, “Hemen ödeme yapabilir misin?” veya “Sana bir kod gönderdim, bana ilet” gibi ifadeler kullanılabiliyor.
Mesaj tanıdığınız bir kişiden geliyormuş gibi görünse bile hesabın gerçek sahibi olmayabilir. Ayrıca benzer isim ve fotoğraflarla sahte profiller açılarak da para talep edilebiliyor.
Nasıl korunabilirsiniz?
Para gönderme veya doğrulama kodu paylaşma talebi geldiğinde, mesajla yetinmeyin. Yakınınızı daha önce bildiğiniz telefon numarasından arayarak talebi doğrulayın. Sosyal medya ve e-posta hesaplarınızda güçlü, benzersiz şifreler kullanın ve mümkünse iki aşamalı doğrulamayı etkinleştirin.
Dolandırıldığınızı düşünüyorsanız ne yapmalısınız?
Bir bağlantıya tıkladıysanız, bilgilerinizi paylaştıysanız veya hesabınızdan izniniz dışında para çekildiyse hızlı davranın:
-
Bankanızla, kartınızın veya bankanızın resmî iletişim kanalı üzerinden hemen görüşün. Gerekirse kartın ve dijital bankacılık erişiminin güvenli hâle getirilmesini isteyin.
-
Mesajları, telefon numaralarını, internet adreslerini, ekran görüntülerini ve para transferi belgelerini silmeden saklayın.
-
Polis merkezine veya Cumhuriyet başsavcılığına başvurarak durumu bildirin.
-
Aynı şifreyi kullandığınız diğer hesapların şifrelerini güvenli bir cihazdan değiştirin. Şüpheli bir uygulama yüklediyseniz cihazınızın güvenliğini de kontrol edin.
Paranın geri alınması her durumda garanti değildir. Bu nedenle hızlı bildirimde bulunmak ve eldeki belgeleri korumak önemlidir.
Unutmayın: Acele ettiren mesajlar, korkutucu telefon aramaları ve gerçek olamayacak kadar cazip teklifler karşısında durup doğrulama yapmak, dolandırıcılığa karşı en önemli adımlardan biridir.
Kaynak: Adalet Bakanlığı Mağdur Bilgi Sistemi, Ticaret Bakanlığı ve banka güvenlik bilgilendirmeleri
Türkiye Bülteni — Habersizseniz Haberiniz Olsun
