Marmara’da olası büyük deprem tartışması, fayların yapısı ve farklı kırılma senaryolarına ilişkin bilimsel değerlendirmelerle yeniden gündemde.
Jeoloji Mühendisi Prof. Dr. Osman Bektaş, Ana Marmara Fayı’nın yaklaşık 125 kilometrelik bölümünün tek ve bütün bir fay olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirtti. Bektaş’a göre fay boyunca farklı segmentlerin kilitlenme düzeyleri değişiyor ve bazı kesimlerde enerji boşalması yaşanıyor.
Bektaş, özellikle Batı ve Orta Marmara’daki bazı segmentlerde fayların tamamen kilitli olmadığını gösteren bilimsel çalışmalar bulunduğunu ifade etti. Bu durumun biriken stres ve olası depremin büyüklüğü açısından sınırlayıcı bir unsur olabileceğini söyledi.
Ancak Bektaş, bu değerlendirmelerin Marmara’da büyük deprem ihtimalinin ortadan kalktığı anlamına gelmediğini de vurguladı. Doğal süreçlerin kesin biçimde öngörülemeyeceğini belirten Bektaş, bazı bilimsel bulguların büyük deprem olasılığını zayıflatabileceğinin ifade edilmesinin daha doğru olduğunu kaydetti.
Bilim Akademisi Üyesi Yer Bilimci Prof. Dr. Naci Görür ise Marmara’daki deprem senaryosuna ilişkin daha yüksek bir risk değerlendirmesinde bulunuyor.
Görür, özellikle Adalar Fayı ile Kumburgaz Fayı üzerinde durarak Marmara’da 7’nin üzerinde büyüklükte bir deprem beklediğini ifade ediyor.
Görür’ün değerlendirmesine göre yaklaşık 45 kilometrelik Adalar Fayı’nın tek başına kırılması 6’lar seviyesinde bir deprem oluşturabilirken, yaklaşık 65 kilometre uzunluğundaki Kumburgaz Fayı için 7,2 büyüklüğünde bir senaryo söz konusu. İki fayın birlikte kırılması halinde ise büyüklüğün 7,6 seviyesine ulaşabileceği değerlendiriliyor.
Prof. Dr. Okan Tüysüz de Marmara’da büyük deprem riskine dikkat çekiyor. Tüysüz, 17 Ağustos 1999 depreminin ardından Marmara’da yeni bir büyük deprem beklentisinin devam ettiğini belirterek özellikle Silivri ile İzmit Körfezi girişi arasındaki fay segmentlerine dikkat çekti.
Tüysüz, bu kesimde meydana gelebilecek bir kırılmanın yaklaşık 7,2-7,3 büyüklüğünde deprem oluşturabileceğinin öngörüldüğünü belirtti. Böyle bir depremin etkilerinin yalnızca fay hattının yakın çevresiyle sınırlı kalmayacağını, Marmara Bölgesi genelinde hissedilebileceğini ifade etti.
Deprem tartışmasının yalnızca “ne zaman olacak?” sorusuna indirgenmemesi gerektiğini belirten Tüysüz, asıl önceliğin hazırlık çalışmaları ve riskli yapıların azaltılması olması gerektiğini vurguladı.
İstanbul’daki yapı stoku da Marmara depremi tartışmasının en önemli başlıklarından biri.
İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin Hızlı Tarama çalışmaları kapsamında Temmuz 2020 ile Temmuz 2026 arasında yaklaşık 40 bin bina incelendi. İncelemelerde 10 bin 432 bina yüksek riskli, 8 bin 368 bina ise çok yüksek riskli olarak sınıflandırıldı. Böylece iki kategorideki toplam bina sayısı 18 bin 800’e ulaştı.
İncelenen yapıların yaklaşık yarısının D veya E sınıfında bulunduğu belirtilirken, öncelikli gruptaki 2 bin 330 binanın yıkımı gerçekleştirildi. 612 bina hakkında ise resmi işlem başlatıldı.
39 ilçeyi kapsayan verilere göre en yüksek risk oranı yüzde 19,07 ile Avcılar’da görülürken, Avcılar’ı yüzde 14,59 ile Zeytinburnu ve yüzde 8,34 ile Bağcılar takip etti.
Marmara depremi riski konusunda bilim insanlarının fayların yapısı, segmentlerin kilitlenme durumu ve olası kırılma senaryolarına ilişkin değerlendirmeleri farklılaşsa da, İstanbul deprem hazırlığı ve riskli yapıların dönüştürülmesi ortak öncelik olarak öne çıkıyor.
Ana Marmara Fayı üzerindeki araştırmalar sürerken, olası depremin büyüklüğü ve hangi segmentlerin birlikte kırılabileceği konusundaki bilimsel çalışmalar da devam ediyor.
Türkiye Bülteni olarak Marmara’daki deprem riskine ilişkin bilimsel değerlendirmeleri ve İstanbul’un deprem hazırlığındaki gelişmeleri takip etmeyi sürdüreceğiz.
Habersizseniz haberiniz olsun.
