Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, iklim değişikliği, kuraklık, su kıtlığı ve ekonomik dalgalanmaların küresel gıda sistemleri üzerindeki baskıyı artırdığını belirterek, hiçbir ülkenin bu sorunlarla tek başına mücadele edemeyeceğini söyledi. Antalya'da düzenlenen COP31 kapsamında konuşan Yumaklı, üreticilerin desteklenmesi, doğal kaynakların korunması ve gıda arzının sürekliliğinin sağlanması için uluslararası iş birliği çağrısı yaptı.
Yumaklı, Birleşmiş Milletler Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu (IFAD) Başkanı Alvaro Lario ile birlikte, “Baskı Altındaki Gıda Sistemleri: İlk Adımdan İtibaren Dayanıklılığın Güçlendirilmesi” başlıklı raporun tanıtım programına katıldı. Türkiye Tarım ve Orman Bakanlığı ile IFAD tarafından hazırlanan raporda, iklim ve ekonomik şoklar karşısında kırsal üretimin dayanıklılığını artıracak yöntemler ele alındı.
İklim krizi gıda zincirinin tamamını etkiliyor
Gıda sistemlerinin yalnızca üretim aşamasında değil, hasat sonrası süreçlerden depolamaya, taşımacılıktan pazara erişime kadar geniş bir alanda risklerle karşı karşıya olduğunu belirten Yumaklı; artan sıcaklıklar, kuraklık, seller ve aşırı hava olaylarının yanı sıra su kıtlığı, biyolojik çeşitlilik kaybı, jeopolitik gerilimler ve ticaretteki aksamaların da gıda güvenliğini tehdit ettiğini ifade etti.
Bu gelişmelerin özellikle küçük ölçekli üreticiler ve kırılgan topluluklar üzerinde daha ağır sonuçlar doğurduğuna dikkati çeken Yumaklı, dayanıklılığın yalnızca kriz anında müdahale etmekten ibaret olmadığını vurguladı. Risklerin önceden öngörülmesi, etkilerinin azaltılması ve kriz sonrasında hızlı toparlanmanın da bu yaklaşımın parçası olduğunu kaydetti.
Üreticilerin krizlere karşı hazırlıklı olması gerekiyor
Tarımda iklim risklerine karşı bilimsel verilerden ve dijital teknolojilerden yararlanılması gerektiğini belirten Yumaklı, üreticilerin bilgiye, uygun maliyetli girdilere, finansmana ve sigorta imkânlarına erişiminin güçlendirilmesinin önemini dile getirdi.
Yumaklı, kamu kurumları, araştırma kuruluşları, özel sektör ve uluslararası ortaklar arasındaki iş birliğinin geliştirilmesi gerektiğini belirterek, temel hedefin üretimin devamlılığını ve çiftçilerin geçim kaynaklarını korurken doğal kaynakları gelecek nesillere aktarabilmek olduğunu söyledi.
COP31'in taahhütleri somut uygulamalara dönüştürmek, iklim finansmanını ihtiyaç duyulan alanlara yönlendirmek ve ülkeler arasında bilgi paylaşımını hızlandırmak için önemli bir fırsat sunduğunu ifade eden Yumaklı, şu değerlendirmede bulundu:
“Hiçbir ülke bu sınamaları tek başına aşamaz. IFAD ve diğer uluslararası ortaklarımızla birlikte, üreticileri destekleyen, doğal kaynakları koruyan ve krizler karşısında gıda arzının sürekliliğini güçlendiren somut adımları çoğaltmalıyız.”
Ortak rapor tarımsal gelir kayıplarına dikkat çekiyor
IFAD ile Türkiye Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan rapor, iklim değişikliği ve ekonomik şokların aynı dönemde yaşanmasının küçük ölçekli üreticiler üzerindeki etkilerini inceliyor.
Raporda yer verilen modellemeye göre, yalnızca finansman ve sigorta odaklı müdahaleler tarımsal gelir kayıplarını yüzde 9,8 azaltabilirken; tarımsal girdiler, pazara erişim ve finansmanı birlikte ele alan bütünleşik yatırımların kayıpları yüzde 18,7 oranında önleyebildiği hesaplandı.
Bu sonuç, çiftçilerin yalnızca üretim desteğine değil, ürünlerini pazara ulaştırabilecekleri altyapıya ve riskleri yönetebilecekleri finansal araçlara da ihtiyaç duyduğunu ortaya koyuyor.
Türkiye'deki projede gelir artışı sağlandı
IFAD'ın açıklamasında Türkiye'de yürütülen bir havza geliştirme projesi de örnek gösterildi. Güneş enerjisiyle çalışan sulama sistemleri, üretim ve işleme imkânlarının geliştirilmesi ve pazara erişimin güçlendirilmesini bir araya getiren proje kapsamında yaklaşık 25 bin hanenin gelirinde yüzde 41, verimliliğinde ise yüzde 50'nin üzerinde artış sağlandığı belirtildi.
IFAD Başkanı Alvaro Lario da iklim değişikliği ve piyasa şoklarına karşı kırsal toplulukların dayanıklılığını artırmak için finansman, üretim girdileri ve pazara erişim imkânlarının birlikte sunulması gerektiğini vurguladı.
Lario, küçük ölçekli tarımsal yatırımların küresel iklim finansmanından aldığı payın yüzde 1'in altında kaldığına dikkati çekerek, kırsal üreticilere yönelik yatırımların artırılması çağrısında bulundu.
COP31 kapsamında gündeme gelen rapor, iklim değişikliğiyle mücadelede tarımsal üretimin korunmasının ve gıda arzının sürdürülebilirliğinin uluslararası ortaklıklarla güçlendirilmesi gerektiğini ortaya koydu.
Kaynak: Türkiye Tarım ve Orman Bakanlığı, IFAD
Türkiye Bülteni — Habersizseniz Haberiniz Olsun
