Bugun...



'Türkiye'nin haddini bilmez aydınlarına söyleyeyeyim: Fatih içki içmezdi'

Tarih: 20-08-2017 19:49:25 + -


Ahmet Hakan'ın programında Fatih Sultan Mehmet'i anlattığı dakikalar fenomen olan Tarihçi İlber Ortaylı bugünkü köşesinde de Sultan Mehmet'i yazdı. II. Mehmet'i 'Bugün Batı ve Doğu dediğimiz dünyanın ortak noktalarını birleştiren bir hükümdardı' şeklinde tanımlayan Ortaylı, 'Ne Rönesans İtalya’sında ne Reformlar Almanya’sında böyle hazırlıklı biri görülme' dedi.


'Türkiye'nin haddini bilmez aydınlarına söyleyeyeyim: Fatih içki içmezdi'

Geçtiğimiz günlerde Ahmet Hakan'ın programına katılarak Fatih SUltan Mehmet'i anlatan Tarihçi İlber Ortaylı, program sırasında kullandığı ifadeler ve Ahmet Ahkan'ın 'Batı' örneği ile bir anda sosyal medyanın gündemine oturdu. Programda İlber Ortaylı'nın "II. Mehmet'in dil bilgisini övdüğü" sırada Hakan'ın "Yani Batı'ya açık biriydi" ifadesine karşılık Ortaylı, "Ne Batı'sı, Batı'da böyle bir adam yoktu ki..." demişti. Bunun üzerine "Bildiğimiz Müslüman portresi değil ama" diyerek cevap vermişti...

Ortaylı Hürriyet'te kaleme aldığı bugünkü köşesinde de Fatih Sultan Mehmet'i yazdı. Programın 'dile dolanması'nı da yorumlayan Ortaylı, "Bence dertleri Fatih de değil. Ahmet Hakan'ın popülaritesi" dedi.  II. Mehmet'i "Bugün Batı ve Doğu dediğimiz dünyanın ortak noktalarını birleştiren bir hükümdardı" şeklinde tanımlayan Ortaylı, "Ne Rönesans İtalya'sında ne Reformlar Almanya'sında böyle hazırlıklı biri görülme" dedi.

İşte Ortaylı'nın yazısının ilgili bölümleri:

DEVRİ BÜYÜK ADAMLAR DEVRİ

FATİH Sultan Mehmed, Türk hükümdarları içinde hem mareşal hem entelektüel olarak locanın önünde gelir. Bu kolay bir derecelendirme değildir; çünkü Kanuni Sultan Süleyman örneğin, bir şair, bir sanat adamı, bir kuyumcu, eserlerine hâlâ sanat tarihçilerinin hayranlıkla baktığı bir portredir. Mesela Gülru Necipoğlu onun hazırladığı bir tacı, bir kongrede tebliğ olarak sunmuştu. Hiç şüphesiz ki ateşli silahlar ordusunun becerikli mareşali, bir günde Mohaç'ta kudretli Apostolik Macar krallığını ortadan kaldıran hükümdardı Kanuni... Devri büyük adamlar devri... Bu mirası devraldı ve devretti. 

FATİH DEVRİNDE OSMANLI FEN ALANINDA SON HAMLESİNİ YAPMIŞTI

Babası Yavuz Sultan Selim, Farsça şiir yazardı. Sina Çölü'nü 20'nci yüzyıldaki komutanların aksine kimsenin burnunu kanatmadan, gözlerine kum doldurmadan, askerleri ve toplarıyla geçti. Ama bütün bunların arasında Fatih, kısa ömründe hem hükümdarlığı hem mareşalliği zamanındaki fütuhatıyla ve yarattığı renkli imparatorlukla hep önde geçer. Devrinde, Osmanlı fen alanında son hamleleri yaptı. Fatih, Timur'un Orta Asya'sının mirasını devralmaya da çalıştı.

BİR ÂLEMİN HEP EN İYİSİNE BAKILIR

Fatih, bugün Batı ve Doğu dediğimiz dünyanın ortak noktalarını birleştiren bir hükümdardı. Hep söylediğim gibi ne Rönesans İtalya'sında ne Reformlar Almanya'sında böyle hazırlıklı biri görülmez. Kimse eski Yunanca metin okuyup Venedik elçisiyle kendi dilinde tartışmak, Farsça divan yazmak, Arapça çetin ceviz metinleri okumak kabiliyetine sahip değildi. Evet, İslam dünyasının entelektüel portresi, Fatih Sultan Mehmed'dir. Geride kalanların hepsi sahte çift sütunlu (Pseudo-dipteros) anıt girişleri gibidir. Bir âlemin temsilcisinden söz edilirken en iyisine bakılır. Mektep kaçkını kasabalıların yorumlarının da bu gibi portrelerin tasvirine girişmekten uzak tutulması gerekir. 

FATİH İÇKİ İÇMEZDİ

Yeni Türkiye'nin aydını doğrusu fazla haddini bilmez bir adam tipi. Bunların içinde çok ilginçlerini bilirim. Mesela Fatih'in ne içtiğiyle uğraşırlar. Ben söyleyeyim, hükümdarın göze batmış bir içki tercihi ve mönüsü yoktu. Sarhoşlukla ilgili bir vakası, bir yazısı da görülmüyor. Bu meraka nereden saplandıklarını anlamıyorum. Büyük padişahın kayıtlı tek zararlı yiyecek seçeneği deniz ürünleriydi. İflah olmaz gut (nekris) hastalığı da bundan ileri gelmiştir. Diyete dikkat etmeyen bir savaşçı, süvari hastalığıdır bu. Bütün büyük komutanlarda, mesela 17'nci asrın önemli komutanı Dük de Condé'de görülür. 

Julian Raby gibi ve Allah'a şükür Celal Şengör gibi Fatih'in okuduğu kitaplarla ilgilenen insanlar da var. Kütüphanesini başkalarının kütüphaneleriyle mukayese ediyorlar. Bizdeki kıt zekâlılarsa Fatih'in olmayan şarap mönüsü veya utanmaz bir yazarın yaptığı gibi, anlamadıkları şiirdeki sözde erkek aşkıyla ilgileniyor. Böyle namalum olaylara meraklar ancak boş beyinlere hastır. Biraz kitap okuyun.

EL ÂLEM KENDİ PRENSİNİ, KRALINI ÖVER...

El âlem Avusturya-Fransa mareşali Prens Eugen'in kütüphanesi ve okuttuğu kitaplarla ilgileniyor. Niye evlenmediğini sorup münakaşa edenleri çok fena yaparlar. Avusturya imparatoriçesi Elizabeth'in Macar halkına ve kültürüne gösterdiği yakınlık ve imparatorluk bünyesindeki birleştirme gayretini överler. Macar milli lideri Kont Gabor Andrassy ile olan ilişkilerinin lafını etmeye kalkana, küçümsenen bir hödük diye bakılır. 

DERTLERİ AHMET HAKAN

Ahmet Hakan'ın, benimle yaptığı programda Fatih'in kişiliği üzerine merak ederek sordukları bazılarını pek gayrete getirmiş. Bence dertleri Fatih de değil. Ahmet Hakan'ın popülaritesi. Maalesef basın dünyasının başlıca kusuru sağda solda da benzer insanların çok feryat etmesinden ileri geliyor. Kaldı ki yapılan programı da iyi dinlemedikleri, çarpıtarak, bizde ekseri adamların yaptığı gibi kelime cümle çıkartıp yer değiştirerek mehaz diye kullandıkları açık.






FACEBOOK YORUM
Yorum

DİĞER KÜLTÜR-SANAT Haberleri

ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
SON YORUMLANANLAR
VİDEO GALERİ
  • fetö Gülen Kimdir
    fetö Gülen Kimdir
  • Osman Zeki Öner
    Osman Zeki Öner
  • Osmanlı
    Osmanlı
  • Kubat Ötme Bülbül
    Kubat Ötme Bülbül
  • Neşet Ertaş Evvelim Sen Oldun
    Neşet Ertaş Evvelim Sen Oldun
  • Aytaç Doğan İç Benim İçin
    Aytaç Doğan İç Benim İçin
  1. fetö Gülen Kimdir
  2. Osman Zeki Öner
  3. Osmanlı
  4. Kubat Ötme Bülbül
  5. Neşet Ertaş Evvelim Sen Oldun
  6. Aytaç Doğan İç Benim İçin
VİDEO GALERİ
YUKARI