Lif açısından zengin beslenmenin nanoplastiklere karşı koruyucu etkisi olabileceği, fareler üzerinde yürütülen yeni bir araştırmayla ortaya kondu. Nature Communications dergisinde yayımlanan çalışmada, yüksek lifli diyetle beslenen erkek farelerin sindirim sistemindeki nanoplastik parçacıklarını daha hızlı uzaklaştırdığı ve bağırsak dokularında daha az hasar oluştuğu belirlendi.
Çin'deki araştırmacılar, besin liflerinin sindirim sisteminde nanoplastiklerle nasıl etkileşime girdiğini incelemek amacıyla deneyler gerçekleştirdi. Çalışmada fareler düşük, orta ve yüksek lif içeren diyetlerle beslendikten sonra nanoplastik parçacıklarına maruz bırakıldı.
24 saatte dikkat çeken sonuç
Araştırmanın sonuçlarına göre, orta ve yüksek lifli diyetle beslenen farelerde nanoplastiklerle ilişkili floresan sinyalin vücutta tutulma oranı, standart lifli diyetle beslenenlere kıyasla 24 saat sonunda sırasıyla yaklaşık iki ve yedi kat daha düşük ölçüldü.
Bilim insanları, besin liflerinin bağırsaklarda ağ benzeri bir yapı oluşturarak plastik parçacıklarına fiziksel olarak tutunabildiğini belirledi. Laboratuvar ortamındaki deneyler de liflerin nanoplastikleri çevreleyip bağırsaktan geçişlerini kolaylaştırabileceğine işaret etti.
Bağırsak dokusundaki hasar da incelendi
Araştırmada yalnızca parçacıkların vücuttaki hareketi değil, bağırsak dokusu üzerindeki etkileri de değerlendirildi. Nanoplastiklere 28 gün boyunca maruz bırakılan farelerde, yüksek lifli beslenmenin bağırsak epitelindeki hasarı hafiflettiği ve karaciğerde tespit edilen nanoplastiklerle ilişkili floresan sinyali azalttığı bildirildi.
Çalışma, besin liflerinin nanoplastiklerin sindirim sistemindeki biyoyararlanımını azaltabilecek bir mekanizmaya sahip olabileceğini gösteriyor. Ancak araştırmanın deney hayvanları üzerinde yürütülmüş olması, sonuçların insanlar için doğrudan geçerli olduğu anlamına gelmiyor.
İnsanlarda etkisi henüz kanıtlanmadı
Araştırmacıların bulguları, lifli beslenmenin insan vücudundaki mikro ve nanoplastikleri temizlediğini kanıtlamıyor. İnsanlarda aynı etkinin ortaya çıkıp çıkmadığını belirlemek için klinik araştırmalara ihtiyaç duyuluyor. Ayrıca deneylerde kullanılan yüksek lifli beslenme düzeylerinin insanların günlük beslenme alışkanlıklarıyla doğrudan karşılaştırılamayacağına dikkat çekiliyor.
Mercimek, nohut, kuru fasulye, yulaf, tam tahıllar ve sebzeler lif bakımından zengin besinler arasında yer alıyor. Bu gıdaların dengeli beslenmedeki bilinen yararları bulunurken, nanoplastikleri insan vücudundan uzaklaştırdıkları yönünde henüz kesinleşmiş bilimsel kanıt bulunmuyor.
Araştırma, beslenme alışkanlıklarının çevresel kirleticilere maruz kalma üzerindeki olası etkilerini anlamak açısından yeni bir araştırma alanına işaret ediyor.
Kaynak: Nature Communications'ta yayımlanan bilimsel araştırma.
Türkiye Bülteni — HaberSizseniz Haberiniz Olsun