Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması, TBMM Genel Kurulu'nun gündemine taşındı. Anlaşmaya AK Parti ve MHP destek verirken CHP de kabul yönünde oy kullanacağını açıkladı. İYİ Parti, Saadet Partisi ve DEVA Partisi ise anlaşmaya karşı çıktı.
Türkiye'nin bölgesel güvenlik ve savunma iş birliği açısından önem taşıyan anlaşma, siyasi partiler arasında farklı değerlendirmelere neden oldu.
Anlaşma ortak savunma mekanizması öngörüyor
Mekke Ortak Savunma Anlaşması, Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında güvenlik ve savunma alanlarında iş birliğini geliştirmeyi amaçlıyor.
Anlaşmanın ikinci maddesinde, taraflardan birine yönelik dış kaynaklı silahlı saldırının bütün taraflara yapılmış sayılması öngörülüyor. Böyle bir durumda saldırıya uğrayan ülkeye, diğer tarafların mevcut imkânları çerçevesinde yardım sağlaması düzenleniyor.
Metinde ayrıca ortak askeri eğitimler, savunma sanayisi iş birliği, teknoloji paylaşımı, istihbarat alışverişi ve lojistik destek gibi başlıklar bulunuyor.
AK Parti ve MHP anlaşmayı destekliyor
Cumhur İttifakı'nın iki ortağı AK Parti ve MHP, anlaşmanın TBMM'deki görüşmelerinde kabul yönünde tavır aldı.
Anlaşma, TBMM Dışişleri Komisyonu'nda da Cumhur İttifakı'nın desteğiyle kabul edilmişti.
CHP'den de evet kararı
CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, daha önce yaptığı açıklamada anlaşmaya yönelik bazı çekinceleri bulunduğunu ancak İran'ın açıklamaları ve anlaşma metninin incelenmesinin ardından bu kaygılarının giderildiğini belirtti.
Kılıçdaroğlu, CHP'nin anlaşmaya evet oyu vereceğini duyurdu. CHP tarafında özellikle asker gönderme yetkisinin TBMM'de kalması gerektiği vurgulanıyor.
İYİ Parti, Saadet ve DEVA karşı çıkıyor
İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu, Mekke Anlaşması'na hayır oyu vereceklerini açıkladı.
Dervişoğlu, anlaşmanın Türk askerinin bölgedeki gelişmeler nedeniyle risk altına girmesine yol açabileceğini savundu.
Saadet Partisi Genel Başkanı Mahmut Arıkan da anlaşmayı mevcut haliyle kabul etmeyeceklerini belirtti. Arıkan, bölge ülkelerinin iş birliği yapmasını desteklediklerini ancak bir ülkenin güvenliğinin başka bir ülkenin güvensizliği üzerine kurulmaması gerektiğini ifade etti.
DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan ise anlaşmanın hazırlanma ve Meclis'e sunulma yöntemine yönelik eleştirilerini dile getirerek hayır oyu vereceklerini açıkladı.
DEM Parti de TBMM Dışişleri Komisyonu'ndaki görüşmelerde anlaşmaya karşı oy kullandı.
Tartışmanın odağında Türk askerinin konumu var
Anlaşmayla ilgili siyasi tartışmaların önemli başlıklarından birini Türk Silahlı Kuvvetlerinin olası görev ve sorumlulukları oluşturuyor.
Anlaşmanın ortak savunma hükümleri, Türkiye'nin bölgesel güvenlik iş birliğini güçlendirme imkânı olarak değerlendirilirken, eleştiren partiler Türkiye'nin olası bölgesel çatışmalara dahil olma riskine dikkat çekiyor.
Öte yandan anlaşma metnindeki ortak savunma hükümleri ile Türkiye'den asker gönderilmesine ilişkin kararlar birbirinden ayrı hukuki konular. Asker gönderilmesi gibi kararların kendi anayasal ve yasal usulleri çerçevesinde değerlendirilmesi gerekiyor.
Mekke Anlaşması'nın TBMM'deki görüşmelerinin nasıl sonuçlanacağı ve Türkiye'nin bölgesel güvenlik politikalarına nasıl yansıyacağı önümüzdeki dönemde yakından takip edilecek.
Türkiye Bülteni — Habersizseniz Haberiniz Olsun
