Türkiye’nin enerji ithalatında dikkat çeken bir değişim yaşandı. Son gümrük verilerine göre ABD, haziran ayında Rusya’yı geride bırakarak Türkiye’nin en büyük ham petrol tedarikçisi oldu.
Haziran ayında Türkiye’ye ABD’den yaklaşık 570 bin ton ham petrol gelirken, Rusya’dan yapılan ithalat yaklaşık 425 bin ton olarak gerçekleşti.
Veriler, Türkiye’nin son dönemde enerji tedarik kaynaklarını çeşitlendirmeye başladığını ortaya koydu.
Dizel ithalatında da ABD ve Hindistan öne çıktı
Enerji analiz şirketi Kpler’in verilerine göre Türkiye, ağustos ayından bu yana Hindistan’dan günlük yaklaşık 120 bin varil, ABD’den ise günlük 90 bin varilden fazla dizel ithal etti.
Kpler’in 2017’den bu yana tuttuğu verilere göre söz konusu ithalat seviyeleri, şimdiye kadar kaydedilen en yüksek miktarlar arasında yer aldı.
Türkiye’nin Rusya’dan ham petrol ithalatındaki gerilemenin, ABD ve Hindistan’dan gerçekleştirilen dizel yakıtı alımlarındaki artışla birlikte yaşandığı belirtildi.
Enerji tedarikindeki değişimin üç nedeni
Türkiye’nin enerji tedarikindeki değişimin arkasında üç temel faktörün bulunduğu değerlendirildi.
İlk olarak, ABD yönetiminin Türkiye’nin ABD’den daha fazla enerji satın alması yönündeki baskısı gösterildi.
İkinci önemli faktör ise Rusya’nın enerji altyapısına yönelik Ukrayna saldırıları sonrasında yaşanan arz sıkıntıları oldu. Ukrayna’nın Rusya’daki petrol rafinerileri ve enerji tesislerine yönelik saldırılarının, Rusya’nın rafine petrol ürünleri piyasasında aksamalara yol açtığı aktarıldı.
Rusya’nın temmuz ayında dizel ihracatına yasak getirmesinin de bölgedeki enerji ticaretini etkileyen gelişmeler arasında olduğu belirtildi.
İran savaşı da tedariki etkiledi
Enerji ithalatındaki değişimde üçüncü faktör olarak ise ABD ve İsrail ile İran arasındaki savaşın bölgesel petrol tedarikine etkisi gösterildi.
Savaş nedeniyle Irak, Suudi Arabistan, Kuveyt ve Birleşik Arap Emirlikleri’nden Türkiye’deki rafinerilere yönelik petrol tedarikinde aksaklıklar yaşandığı ifade edildi.
Bu gelişmelerin, Türkiye’nin alternatif enerji kaynaklarına yönelmesini hızlandırdığı değerlendirildi.
Washington’dan Rus enerjisine ilişkin baskı
Haberde, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Eylül 2025’te gerçekleştirdiği Washington ziyareti sırasında Türkiye’ye Rusya’dan enerji ithalatını azaltması yönünde baskı yaptığı da aktarıldı.
Türkiye’nin Rusya’dan doğal gaz ithalatının ise uzun vadeli boru hattı anlaşmaları nedeniyle petrol ithalatına kıyasla daha farklı bir yapıya sahip olduğuna dikkat çekildi.
Türkiye’nin 2024 yılında toplam doğal gaz ithalatının yüzde 41’ini Rusya’dan gerçekleştirdiği belirtilirken, Rus gazının Türkiye’nin enerji arzında önemli bir yere sahip olduğu ifade edildi.
Türkiye ayrıca TürkAkım doğal gaz boru hattı üzerinden Rus gazının Avrupa pazarlarına ulaştırılmasında önemli bir transit güzergâh konumunda bulunuyor.
Enerji piyasalarındaki son gelişmeler, Türkiye’nin bir yandan mevcut enerji anlaşmalarını sürdürürken diğer yandan ham petrol ve petrol ürünleri tedarikinde alternatif kaynaklara yöneldiğini gösteriyor.
Kaynak: Mepa News, Middle East Eye
