Doğu Akdeniz’de Yunanistan ile Türkiye arasındaki deniz yetki alanları tartışması, Fransız bayraklı Abeille Marengo araştırma gemisinin faaliyetleriyle yeniden gündeme geldi. Türkiye’nin yayımladığı NAVTEX ve Fransa ile yürütülen diplomatik temaslar, İsrail basınında da dikkat çekici değerlendirmelere konu oldu.
Yunanistan ile Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’ni (GKRY) deniz altından elektrik kablosuyla Avrupa enerji ağına bağlamayı amaçlayan Great Sea Interconnector (GSI) projesi kapsamında görev yapan Fransız bayraklı Abeille Marengo, 10 Kasım 2026’da Girit’in Kandiye Limanı’ndan ayrılarak Doğu Akdeniz’e hareket etti.
Türkiye’den diplomatik girişim ve NAVTEX
Dışişleri Bakanlığı, 6 Kasım’da yaptığı açıklamada, Fransız bayraklı bir geminin Türkiye’nin kıta sahanlığında izinsiz deniz bilimsel araştırması yapma girişiminde bulunduğunu bildirmişti. Açıklamada, Türkiye’nin Birleşmiş Milletlere 18 Mart 2020’de bildirdiği kıta sahanlığı sınırları hatırlatılmış, planlanan faaliyetin Türkiye’nin kıta sahanlığına giren bölümü için gerekli muvafakat sürecinin henüz tamamlanmadığı belirtilmişti.
Türkiye ile Fransa arasındaki diplomatik temasların ardından 10 Kasım’da yeni bir aşamaya geçildi. Türk kaynaklarının aktardığı bilgilere göre Ankara, Fransa’ya diplomatik nota ileterek planlanan araştırma faaliyetlerine muvafakatini bildirdi.
Aynı gün yayımlanan 1127/26 sayılı NAVTEX duyurusunda da Abeille Marengo gemisinin belirlenen koordinatlar arasında 10 Kasım 2026 ile 19 Mart 2027 tarihleri arasında araştırma yapacağı kayda geçirildi. Duyuruda çalışmaların Türk makamlarıyla koordine edildiği ve muvafakat alındığı ifade edildi.
Yunanistan’dan karşı NAVTEX
Türkiye’nin duyurusuna Atina’dan itiraz geldi. Yunanistan, 11 Kasım’da yayımladığı karşı NAVTEX ile Türk duyurusunu geçersiz ve hükümsüz saydığını bildirdi. Atina, araştırma güzergâhının önemli bir bölümünün kendi münhasır ekonomik bölgesi ve kıta sahanlığı içinde bulunduğunu savundu.
Yunanistan Dışişleri Bakanlığı kaynakları ayrıca araştırma faaliyetleri için Türkiye’den izin talep edilmediğini, gerekli izinlerin Yunanistan ve GKRY makamlarından alındığını ileri sürdü.
GKRY de 11 Kasım’da yayımladığı karşı duyuruyla kendi münhasır ekonomik bölgesi ve kıta sahanlığı içindeki çalışmaların yetkili makamların iznine dayandığını belirtti.
Böylece Fransız araştırma gemisinin faaliyetleri, Türkiye, Yunanistan ve GKRY arasında deniz yetki alanlarına ilişkin görüş ayrılıklarının yeniden gündeme taşınmasına neden oldu.
Maariv: Türkiye diplomatik kazanım elde etti
İsrail merkezli Maariv gazetesi, Abeille Marengo gemisinin hareketini ve Türkiye’nin NAVTEX hamlesini Doğu Akdeniz’deki güç ve yetki mücadelesi çerçevesinde değerlendirdi.
Maariv’in yorumunda, Ankara’nın Atina karşısında önemli bir diplomatik kazanım elde ettiği öne sürüldü. Gazete, Fransız gemisinin Türkiye’nin duyurusuyla belirlenen araştırma sürecine geçmesini, Ankara’nın bölgedeki kıta sahanlığı yaklaşımının etkisi açısından ele aldı.
Ancak bu değerlendirme İsrail basınının yorumu niteliğinde. Yunanistan’ın karşı NAVTEX yayımlaması ve Türkiye’nin deniz yetki alanlarına ilişkin tezlerini kabul etmemesi, anlaşmazlığın devam ettiğini gösteriyor.
GSI projesi Doğu Akdeniz’deki dengeleri de ilgilendiriyor
Girit ile Kıbrıs arasında deniz altından elektrik bağlantısı kurulmasını hedefleyen GSI projesi, yalnızca enerji altyapısı bakımından değil, Doğu Akdeniz’deki deniz yetki alanları ve bölgesel iş birliği tartışmaları açısından da önem taşıyor.
Türkiye, kendi kıta sahanlığı içinde yürütülecek araştırma ve altyapı faaliyetlerinin Türk makamlarıyla koordine edilmesi gerektiğini vurguluyor. Atina ve Lefkoşa ise projenin kendi yetki alanları ve izin süreçleri çerçevesinde yürütülmesi gerektiğini savunuyor.
Fransız gemisinin araştırma faaliyetleri sürerken tarafların karşılıklı NAVTEX duyuruları ve diplomatik açıklamaları, Doğu Akdeniz’deki anlaşmazlığın önümüzdeki dönemde de gündemde kalacağını gösteriyor.
Türkiye Bülteni — HaberSizseniz Haberiniz Olsun